02-09-08

von Planker-Klaps

Tijdens onze speurtocht op het internet kwamen we een aantal keren de naam von Planker-Klaps tegen, vooral op Oostenrijkse websites.

De naam Klaps komt ook nu nog veel voor in de regio Wenen (Wien), Oostenrijk. Van enkele begraafplaatsen in Wenen hebben we o.a. alle gegevens op de zerken met de naam Klaps genoteerd. Hierover wordt in een apart artikel aandacht besteed (later).

Sophie von Planker-Klaps was het kamermeisje van kroonprinses Stephanie van Oostenrijk en schreef later "Erinnerungen der Kammerfrau der Kronprinzessin, Sophie von Planker-Klaps, an die Katastrophe".

Aarsthertog Rudolph

Kroonprins Rudolf van Oostenrijk huwde op 10 mei 1881 met Stephanie, de dochter van Leopold II van België. Samen kregen zij in 1883 een dochtertje, aartshertogin Elisabeth Marie, ook wel “Erzsi” genoemd.

Foto: Verloving van Aartshertog Rudolph

Het huwelijk was aanvankelijk gelukkig maar dat veranderde al snel toen bleek dat de kroonprins geenszins van plan was zijn losbandige leven op te geven.

Op 30 januari 1889 vermoordde de 30-jarige kroonprins, de enige zoon van keizer Franz Joseph I en keizerin Elisabeth, zijn 17-jarige geliefde barones Marie von Vetsera op het jachtslot Mayerling, in de buurt van Alland, in Neder-Oostenrijk (ten zuidwesten van Wenen), en pleegde daarna zelfmoord. De lichamen van beiden werden de volgende dag gevonden door graaf Jozef Hoyos en graaf Filips van Saksen-Coburg-Gotha, jachtvrienden van de kroonprins. Graaf Hoyos reisde meteen naar Wenen om de keizerin op de hoogte te stellen. In eerste instantie was zijn lezing dat Marie Rudolf vergiftigd had, en daarna zichzelf. Elisabeth moest het bericht vervolgens overbrengen aan haar man. Rudolfs zuster, Valerie, die bij dit alles aanwezig was, schreef in haar dagboek: "Elastisch tritt er (Frans Jozef) ein, gebrochen, gesenkten Hauptes verläßt er das Zimmer". De keizerin liet vervolgens de vriendin van de keizer, Katharina Schratt komen, omdat zij de enige was die de keizer op dit moment tot steun kon zijn. Door sommigen werd erover getwijfeld of er sprake was geweest van moord of zelfmoord, de liberaal gezinde kroonprins had namelijk voldoende tegenstanders. De zelfmoord was evenwel evident. Zowel Marie als Rudolf lieten afscheidbrieven achter. Rudolf schreef er een aan zijn vrouw en een aan zijn moeder. Die laatste brief is niet bewaard gebleven. Toen eenmaal vaststond dat hij zelfmoord had gepleegd, moesten artsen een verklaring opstellen waaruit zou blijken dat de kroonprins ten tijde van zijn daad krankzinnig was geweest. Dit om een begrafenis volgens katholieke riten mogelijk te maken. Rudolphs kleindochter Stéphanie van Windisch-Graetz stierf in 2005.

De reden van de zelfmoord kan uit het volgende afgeleid worden.

Am 26. Januar 1889 für 9 Uhr hatte Kaiser Franz Joseph seinen Sohn Rudolf zu sich befohlen. Die Kammerfrau der Kronprinzessin, Sophie Planker-Klaps, wußte später zu berichten, in welcher Verfassung Rudolf seinen Vater nach dieser Unterredung verließ: "Er sah fürchterlich verstört, geradezu verfallen aus, und die Hand, in der er den Generalshut hielt, zitterte sichtbar. Ich fragte den Kammerdiener Beck später, was denn geschehen sei, und hörte, daß der Kronprinz bei Seiner Majestät in Audienz war; es müsse etwas Schreckliches gegeben haben, denn der Kaiser solle gesagt haben: ''Du bist nicht würdig, mein Nachfolger zu werden.''

Zijn vader Franz Joseph Karl (Schloss Schönbrunn, Wenen, 18 augustus 1830 – aldaar, 21 november 1916) was van 1848 tot 1916 keizer van Oostenrijk en Apostolisch koning van Hongarije (na 1867 bekend als Oostenrijk-Hongarije). Hij was gehuwd met zijn nicht Elisabeth in Beieren, algemeen bekend onder haar bijnaam “Sisi”. Een bekende uitspraak van Franz Jozef was: "Mij blijft niets bespaard". En inderdaad want in 1914 werd zijn neef Frans Ferdinand, de nieuwe troonopvolger, eveneens vermoord. Mede naar aanleiding hiervan brak de Eerste Wereldoorlog uit. Frans Jozef was een keizer van de oude stempel, conservatief en een plichtsgetrouw staatsman. Hij was 83 jaar oud, en daarmee de oudste vorst van Europa, toen hij op 28 juli 1914 de oorlog aan Servië verklaarde. Toen Keizer Franz Jozef in 1916 zelf tenslotte overleed wist hij dat de oorlog verloren was en dat zijn rijk ook het einde naderde.

Bron en meer informatie:

De naam von Planker-Klaps vinden we ook terug in

Die Gothaischen Genealogischen Taschenbücher des Adels
Planker-Klaps, AB, 1917 St., 1929
AB = Adelige Häuser B

(Baron) Erwin von Planker-Klaps.
Kronprinz Rudolf.
Der vierzigste Jahrestag der Tragödie von Mayerling.

Neues Wiener Journal vom 27. I. 1920.

 

18:29 Gepost door Luc Klaps, Genk in Wie, wat Klaps? | Permalink | Commentaren (0) |  del.icio.us |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.